Μου φαίνεται σαν να ήταν χθες μα πάνε τόσα χρόνια

[cc_quote]όταν η δημοκρατία λειτουργεί με κομματικό-κρατικό χαρακτήρα[/cc_quote]Αυτά λέγανε τη δεκαετία του ’80 οι αδελφοί Κατσιμίχα και χωρίς καμιά πολιτική διάθεση συμπλήρωναν «…τίποτα δεν έχει αλλάξει και τίποτα δεν είναι όπως παλιά, μένει όμως ακόμα ένα πείσμα που δεν είναι συνήθεια μοναχά».

Στην Ελλάδα του σήμερα – 40 χρόνια μετά την εξέγερση του Πολυτεχνείου – δυστυχώς πολλά πράγματα έχουν αλλάξει και τα όνειρα της νεολαίας του χθες έχουν ξεφτίσει στο πέρασμα του χρόνου ή έχουν εξαργυρωθεί με νομή της εξουσίας , ενώ στη νεολαία του σήμερα της έχουμε στερήσει ακόμα και το δικαίωμα να ονειρεύεται. Ο μόνος πολιτικός προβληματισμός σήμερα περιορίζεται μόνο στην άσκηση της εξουσίας και τον σχηματισμό ή την διατήρηση της κυβέρνησης.

Οι πολιτικοί και οι δημοσκόποι αναρωτιούνται και προσπαθούν να βρουν τα αίτια για τα φαινόμενα φασισμού. Πολύ πιθανόν και οι δύο τους να έχουν ξεχάσει τον προφητικό και επίκαιρο λόγο του Βασίλη Ραφαηλίδη που το 1966 τόνιζε ότι :

«Ο φασισμός παρέσυρε τις μάζες γιατί κατόρθωσε να μπει στην καθημερινή ζωή του ανθρώπου από την πλάγια πόρτα του συναισθηματισμού, παραλύοντας προηγουμένως τέλεια τη λογική»

ή τα λόγια του Νίκου Πουλαντζά που συμπλήρωνε ότι:

«η απώλεια της πραγματικής επιρροής των κομμάτων στην πολιτική κονίστρα, αναγκάζει τη μικροαστική τάξη να τα εγκαταλείψει. Έτσι ανοίγεται ο δρόμος προς τα φασιστικά κόμματα»

Έχει άραγε καμία σχέση η Δημοκρατία που ζητούσαν οι φοιτητές του Πολυτεχνείου, με τη Δημοκρατία του σήμερα; Υπάρχουν αναστρέψιμες διαδικασίες; Η απάντηση είναι Όχι. Η πολιτική, η οικονομία όπως και η …Μετεωρολογία διέπονται δυστυχώς από την σύγχρονη θεωρία του χάους του Lorentz… Παρόμοιες καταστάσεις με το παρελθόν μπορεί να υπάρχουν, αλλά τα πολιτικά τα οικονομικά και μετεωρολογικά μεγέθη έχουν διαφορετική εξέλιξη και αποτελέσματα απ ότι σε παρελθούσες καταστάσεις .

Αντιμέτωποι σήμερα με την οικονομική αλλά και τη πολιτική κατάσταση διαπιστώνουμε ότι η Δημοκρατία και ειδικά το Κοινοβούλιο που πρέπει να την εκφράζει, να μην αποτελεί, όπως θα έπρεπε, το βασικότερο εκείνο χώρο δημοκρατικής διαμόρφωσης γνώμης, αλλά στην πράξη να είναι ένα τυπικό όργανο επικύρωσης νόμων, διατάξεων και μνημονίων.

Οι αγορεύσεις και οι αντεγκλήσεις των βουλευτών μέσα στο Κοινοβούλιο απευθύνονται μόνο στους «ιθαγενείς» αφού δεν έχουν σκοπό να πείσουν κανένα αντίπαλου κόμματος βουλευτή να σχηματίσει ή να αλλάξει γνώμη, αφού κάτι τέτοιο, όχι απλώς είναι αδύνατο, αλλά απαγορεύεται από τις κομματικές ηγεσίες να συμβεί. Και βλέπουμε μόλις οι βουλευτές εκφράσουν διαφωνίες, αυτόματα να διαγράφονται. Αυτή είναι η Δημοκρατία που ήθελαν οι φοιτητές του χθες και όλοι μας σήμερα ; Φυσικά Όχι.

Μπορεί να συμφωνούμε ότι η δημοκρατία, ως πολιτική έκφραση της ελευθερίας δεν παύει να είναι ένα ανθρώπινο αγαθό, το οποίο πάντοτε, ανήκει σε όλους τους πολίτες. Για να μην καταλήξει όμως σε «τυραννία των πολλών» ή των εκάστοτε πλειοψηφιών χρειάζεται να επαναπροσδιοριστούν και να εξελιχθούν οι ισχύοντες πολιτικοί και κομματικοί θεσμοί προς την κατεύθυνση που αρχικά ο Αριστοτέλης προσδιόρισε λέγοντας ότι «Το είδος της δημοκρατίας είναι ανάλογο με την πόλη και το λαό και η οργάνωση και η λειτουργία των θεσμών της δύνανται να αποτελούν συνδυασμούς πολιτευμάτων».

Το ζητούμενο λοιπόν δεν είναι η άσκηση της εξουσίας αλλά η «λελογισμένη και επαρκής ιδιοκτησία» και «διαρκής ευημερία» για τον καθένα που χρειάζεται η δημοκρατία για να λειτουργήσει. Οι αρχαίοι Έλληνες δεν γνώριζαν την απατηλή έννοια της αντιπροσωπείας τού λαού, όπως δεν την γνώριζαν και ορισμένοι μεγάλοι νεότεροι πολιτικοί φιλόσοφοι συμπεριλαμβανομένου καί του Ρουσσώ. Για τούς αρχαίους, το ζήτημα δεν έμπαινε καν, ό δε λόγος είναι εμφανής.

Από την στιγμή κατά την οποία, αμετάκλητα καί για ορισμένο χρονικό διάστημα, αναθέτει κανείς την εξουσία σε ορισμένους ανθρώπους, έχει μόνος του αλλοτριωθεί πολιτικά. Ο δε Ρουσσώ έγραφε για τούς Άγγλους (τότε ή Αγγλία μόνο είχε κοινοβούλιο): «Οι «Άγγλοι νομίζουν ότι είναι ελεύθεροι, επειδή εκλέγουν τούς βουλευτές τους, είναι ελεύθεροι μία μέρα στα πέντε χρόνια» . Βέβαια από τον Ρουσώ μέχρι σήμερα πολλά έχουν αλλάξει αλλά αξίζει να σημειώσουμε ότι από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα υπάρχουν πράγματα και καταστάσεις που δεν έχουν αλλάξει.

Πάντοτε οι πολιτικές ιδεολογίες παρήκμαζαν όταν οι κοινωνίες των ανθρώπων γίνονταν συνθετότερες, όταν καταστρέφονταν η μεσαία τάξη με αποτέλεσμα οι παραδοσιακοί πολιτικοί θεσμοί να αποδεικνύονται αποδυναμωμένοι και λιγότερο αποτελεσματικοί. Αυτή την αλλαγή τη θεωρεί πολύ σημαντική και ο Αριστοτέλης όταν κάνει αναφορά στη σχέση που έχουν μεταξύ τους οι φτωχοί και οι πλούσιοι όπου με βάση αυτή τη σχέση διαμορφώνεται και η μορφή του πολιτεύματος.

Ανάλογα με το πώς είναι μοιρασμένη η δύναμη και με το πού αυτή συγκεντρώνεται, καθορίζεται κατά τον Αριστοτέλη και το είδος του πολιτεύματος, που μπορεί να έχει τρεις μορφές: μοναρχία ή βασιλεία, αριστοκρατία ή δημοκρατία. Για να μην ξεπέσουν και να μην αλλοιωθούν αυτές οι πολιτειακές μορφές σε τυραννία, ολιγαρχία και οχλοκρατία αντίστοιχα, θα πρέπει «σκοπός των αρχόμενων να είναι το κοινό καλό και όχι το συμφέρον του ενός ή των λίγων». Η προτίμηση του Αριστοτέλη, με άλλα λόγια, στρέφεται στη «Μέση Πολιτεία», δηλαδή σ’ αυτό που σήμερα κατανοούμε ως δημοκρατικό πολίτευμα, όπου η μεσαία τάξη – αυτή που τείνει να εξαφανιστεί – εξασφαλίζει την ισορροπία ανάμεσα στους φτωχούς και τους πλούσιους και κρατά το κέντρο βάρους στη μέση στις μεταξύ τους συγκρούσεις.

Στη σημερινή εποχή ένας από τους μεγάλους εκφραστές της παρακμής των ιδεολογιών είναι τα πολιτικά κόμματα όπως έχουν διαμορφωθεί, και λειτουργούν. Η κομματική λογική και ηθική έχει διεισδύσει σε όλους τους κοινωνικούς και κρατικούς θεσμούς, με αποτέλεσμα η δημοκρατία να λειτουργεί με κομματικό-κρατικό χαρακτήρα. Το φαινόμενο του κομματισμού δυστυχώς έχει κυριαρχήσει και στην κοινωνία μας και έχει αλλοιώσει ακόμα και το Συνδικαλιστικό Κίνημα, το οποίο άλλοτε λειτουργεί ως σύμμαχος προς το κόμμα που κυβερνά και άλλοτε επαναστατεί στους δρόμους και σε απεργίες.

Δεν πρέπει βέβαια να παραβλέψουμε ότι το εκάστοτε κυβερνόν κόμμα κυριαρχεί στο Κοινοβούλιο, με αποτέλεσμα να επικυρώνονται από την κυβερνητική πλειοψηφία των βουλευτών ως νόμοι, οι αποφάσεις της Κυβέρνησης, δηλαδή της εκτελεστικής Εξουσίας, με κατάληξη η πλειοψηφούσα κοινοβουλευτική ομάδα της Βουλής να αποτελεί τη νομοθετούσα-εκτελεστική εξουσία της Κυβέρνησης.

Επίσης και για τη Δικαιοσύνη έχει δημιουργηθεί η εντύπωση στην κοινή γνώμη ότι αποτελεί τμήμα της πολιτικής εξουσίας. Η ευθύνη βέβαια αποδίδεται στη στάση των κομμάτων, τα οποία έχουν συνηθίσει να εξυμνούν τη Δικαιοσύνη όταν η απόφαση ωφελεί τους ανθρώπους τους ή τις θέσεις τους και να τη μειώνουν όταν διαφωνούν με τις αποφάσεις της…

Τέτοια συμπτώματα, καταδεικνύουν το πρόσωπο της «αμαρτωλής» δημοκρατίας, την οποία περιγράφει ο Πλάτωνας στην «Πολιτεία» του και ο οποίος φθάνει στο σημείο να ισχυρισθεί ότι οι νόμοι γίνονται σύμφωνα με το συμφέρον κάθε αρχής, δηλαδή η δημοκρατία για τους δημοκρατικούς, η δε τυραννία για τους τυραννικούς, με αποτέλεσμα οι νόμοι να απέχουν από το συμφέρον των αρχομένων, και παντού να επικρατεί ως αρχή δικαίου το συμφέρον του ισχυρότερου. Ο δε Αριστοτέλης αυτή τη δημοκρατία θα τη χαρακτηρίσει ως τυραννία των πολλών, όταν στην πόλη κυρίαρχος είναι όχι ο νόμος, αλλά η θέληση της πλειοψηφίας, η οποία ελέγχεται και κατευθύνεται από τους δημαγωγούς.

Σαν τελικό συμπέρασμα, για να μπορέσουμε να ξεπεράσουμε τη σημερινή κρίση (οικονομική και κοινωνική ) δεν είναι ζητούμενο το τι δημοσιονομικά μέτρα θα πάρουμε αλλά τι θα κάνουμε ΟΛΟΙ μας για να ενδυναμωθεί η Δημοκρατία Πιστεύω ότι η μόνη λύση και το πρώτο ξεκίνημα πρέπει να γίνει με τον διαχωρισμό των εξουσιών που σύμφωνα με το Αριστοτέλη, η «Πολιτεία» -δηλαδή η ευνομούμενη δημοκρατία- πρέπει να λειτουργεί.

Πρώτο μας βήμα θα πρέπει να είναι ο διαχωρισμός της Εκτελεστικής Εξουσίας από τη Νομοθετική και να περιέλθει εξ ολοκλήρου στη Δημόσια Διοίκηση. Η Κυβέρνηση να αποτελείται από καταξιωμένες προσωπικότητες της Δημόσιας Διοίκησης, των οποίων η εκλογή και ο έλεγχος του έργου τους να γίνεται από το Κοινοβούλιο. Το δε Κοινοβούλιο να αποτελείται από μέλη εκλεγόμενα απευθείας από τους πολίτες σε ένα κοινό ψηφοδέλτιο, ανά νομό ή περιφέρεια και κύριο έργο του να είναι η νομοθεσία και ο έλεγχος της Κυβέρνησης, χωρίς τα μέλη της να συμμετέχουν σ αυτή.

Μόνο έτσι θα μπορέσουμε και πάλι να κάνουμε όνειρα.

ΠΗΓΕΣ

Βασίλης Ραφαηλίδης, «Δημοκρατική Αλλαγή», 1966
Ν. Πουλαντζάς, «Φασισμός και δικτατορία», Ολκός, 1975
Jean-Jacques Rousseau «Το κοινωνικό συμβόλαιο ή Αρχές πολιτικού δικαίου» Μετάφρ. Βασιλική Γρηγοροπούλου – Αλβέρτος Σταϊνχάουερ. Πόλις, 3η έκδοση, 2005.
N. Chomsky, «Το κοινό καλό», Scripta, 2000.
A. Gramsci, «Για τον Μακιαβέλι, για την πολιτική και για το σύγχρονο κράτος», Ηριδανός
Αριστοτέλης «Πολιτικά » 1317α-1321b/10) «Πολιτικά» 129α/5-30 1297b/25, 1298α «Πολιτικά» 1281b/30-35, 1282α/5-40
Πλάτωνας «Πολιτεία» 338 ε
ΜΑΝΕΣΗΣ Ι. ΑΡΙΣΤΟΒΟΥΛΟΣ, Συνταγματικά Δικαιώματα, α’ ατομικές ελευθερίες, Εκδοτικός Οίκος Σάκκουλα, Θεσσαλονίκη, 1982, δ’ έκδοση.
ΜΟΥΖΕΛΗΣ ΝΙΚΟΣ, Ταξική δομή και συστήματα πολιτικής πελατείας: Η περίπτωση της Ελλάδας, από το βιβλίο της Ελληνικής Εταιρίας Πολιτικής Επιστήμης: Κοινωνικές και πολιτικές δυνάμεις στην Ελλάδα, Εξάντας, 1977.
ΜΠΑΚΟΠΑΝΝΗΣ ΠΑΥΛΟΣ, Ο σύγχρονος πολυκομματισμός σε κρίση, από το βιβλίο της Ελληνικής Εταιρίας Πολιτικής Επιστήμης: Κοινωνικές και πολιτικές δυνάμεις στην Ελλάδα, Εξάντας, 1977.
ΦΙΛΙΑΣ ΒΑΣΙΛΗΣ, Κοινωνιολογικές προσεγγίσεις, Σύγχρονη Εποχή, Αθήνα, 1983.

Σχόλια

By | 2017-04-23T22:27:02+00:00 20 Νοέμβριος, 2013|

About the Author:

RADIO CHAT