Έτος Νικηφόρου Βρεττάκου

«Ἔχω τρεῖς κόσμους.
Μιὰ θάλασσα, ἕναν
οὐρανὸ κι ἕναν πράσινο κῆπο: τὰ μάτια σου.

Θὰ μποροῦσα ἂν τοὺς διάβαινα καὶ τοὺς τρεῖς, νὰ σᾶς ἔλεγα
ποῦ φτάνει ὁ καθένας τους. Ἡ θάλασσα, ξέρω.
Ὁ οὐρανός, ὑποψιάζομαι.

Γιὰ τὸν πράσινο κῆπο μου,
μὴ μὲ ρωτήσετε.»

[1. Πρόκειται για το ποίημα: «Ο Πράσινος Κήπος» του Νικηφόρου Βρεττάκου.]

Πράσινο… ναι! Σίγουρα είναι το δικό σου χρώμα!

Αν ήμουν ζωγράφος δεν θα σχεδίαζα το πρόσωπό σου με κάρβουνο. Θα έπαιρνα με ενθουσιασμό μικρού παιδιού τα πινέλα μου και θα έβαζα χρώματα. Χρώματα που σου χαρίζει απλόχερα μια δασώδης πλαγιά. Θα άπλωνα με πάθος αποχρώσεις από σκούρο πράσινο σε όλο τον καμβά – η αρχική εντύπωση που σου δίνει αυτή η μελλοντικά δική σου πλαγιά μόλις την πρωτοαντικρύσεις από μακριά. Αυτό το πράσινο του αυγιτικού ανδεσίτη, για να ταιριάζει με την αφανιτική του μάζα που είναι γεμάτη από επίδοτο και άφθονο χλωρίτη.[2. Η περιγραφή περιλαμβάνει γεωλογικούς όρους που αντιστοιχούν στον ορισμό του Κροκεάτη Λίθου.]

Μετά θα συμπλήρωνα ανοιχτόχρωμες ψηφίδες – αυτές που κρύβονται στις λεπτομέρειες των φυλλωμάτων των δέντρων της πλαγιάς σου, όταν πια την έχεις κατακτήσει απ’ άκρη σ’ άκρη. Σε αυτές τις «κρόκες»[3. “Κρόκες” ονόμαζαν οι αρχαίοι τα μικρά θαλασσινά χαλίκια (Ο Κροκεάτης λίθος, μακροσκοπικά, μοιάζει να περιλαμβάνει ανοιχτοπράσινα χαλίκια στα οποία οφείλεται το όνομά του και το τοπωνύμιο της περιοχής).], το χρώμα επιβάλλεται να είναι ανοικτό πράσινο λόγω των μεγάλων φαινοκρυστάλλων πλαγιόκλαστου (λαβραδορίου και ανδεσίνη) που έχουν υποστεί σωσσυριτίωση. Χαρακτηριστικά προσώπου αντίστοιχα με αυτά της ολοκρυσταλλικής, αδροκοκκώδους, πορφυρικής, ισότροπης, ομογενούς, συμπαγούς δομής του και συνάμα τόσο αέρινα… διάφανα θαρρείς…

Η δυναμική και η ουσία της ύπαρξής σου εκπηγάζει από υποθαλάσσια (εσωτερική) ηφαιστειακή δραστηριότητα. Η ομορφιά σου έγκειται στο ακατέργαστό σου είναι. Μοναδικός[4. Τα κοιτάσματα του Κροκεάτη λίθου υπάρχουν μόνο στην περιοχή των Κροκεών, από το σημερινό χωριό μέχρι τη Στεφανιά στη θέση ψηφί, όπου και τα αρχαία λατομεία.] και περιζήτητος, παρότι ταπεινός – ίσως εκεί να έγκειται και η απόλυτη υπεροχή σου. Κι όμως. Εσύ αναγνωρίζεις μόνο τη δική σου πλαγιά. Αυτή του δικού σου Ταΰγετου. Εκεί απλώνεις τις ρίζες σου – ρίζες τόσο βαθιές που δεν κόβονται. Πέτρωσαν. Το δικό σου βουνό, στο πέρασμα των χρόνων, έγινε ο συνομιλητής και συνοδοιπόρος σου.

Έγινε ο «Γέρος»[5. Γέρο αποκαλούσε τον Ταΰγετο ο Νικ. Βρεττάκος, σύμφωνα με τις αναμνήσεις του φίλου του φιλέλληνα Γάλλου διανοούμενου Ρ. Μίλλιεξ.] σου..

Αυτός ο «Γέρος», που χρόνια τώρα, σου αφιερώνει θροΐσματα, κελαηδίσματα, ευωδιές… Φέτος μπορεί να αισθάνεται ότι δεν σε ξεχνούν. Φέτος κλείνουν 100 χρόνια από τη γέννησή σου. Η φετινή χρονιά έχει ανακηρυχθεί δική σου. Ένας ύστατος φόρος τιμής στη μαγευτική απλότητα της αλήθειας που κατέθετες και μας χάριζες απλόχερα επί σειρά ετών.

Σε έχουν αποκαλέσει «ποιητή της ελεύθερης φαντασίας, ευαίσθητη ιδιοσυγκρασία, συναισθηματική και λυρική φύση». Συμφωνώ με όλα…όμως, να… έγραψες κάποτε τους ακόλουθους στίχους για τον άνθρωπο, τον κόσμο και την ποίηση:

«Ἀνάσκαψα ὅλη τη γῆ νὰ σὲ βρῶ.
Κοσκίνισα μὲς τὴν καρδιά μου τὴν ἔρημο· ἤξερα
πὼς δίχως τὸν ἄνθρωπο δὲν εἶναι πλῆρες
τοῦ ἥλιου τὸ φῶς. Ἐνῷ, τώρα, κοιτάζοντας
μὲς ἀπὸ τόση διαύγεια τὸν κόσμο,
μὲς ἀπὸ σένα – πλησιάζουν τὰ πράγματα,
γίνονται εὐδιάκριτα, γίνονται διάφανα –
τώρα μπορῶ
ν᾿ ἀρθρώσω τὴν τάξη του σ᾿ ἕνα μου ποίημα.
Παίρνοντας μία σελίδα θὰ βάλω
σ᾿ εὐθεῖες τὸ φῶς.»

Και αυτοί σου οι στίχοι, ήταν συγχρόνως οι στίχοι της δικής μου Ελλάδας. Της Ελλάδας της Πέτρας, του Φωτός και του Πνεύματος.

Για μένα δεν είσαι απλά ο Νικηφόρος Βρεττάκος. Είχες παρατηρήσει ποτέ πόσο μοιάζεις με αυτήν τη μοναδική και περιζήτητη πέτρα του χωριού σου, τον Κροκεάτη Λίθο;

Για μένα είσαι ο Porfido verde antico[6. Porfido verde antico ή Lapis Lacedaemonius (Λίθος των Λακεδαιμονίων, των Σπαρτιατών) είναι η λατινική (και παγκοσμίως αποδεκτή) ονομασία του Κροκεάτη Λίθου. Ο κροκεάτης λίθος ήταν περιζήτητο πέτρωμα κατά την αρχαιότητα (για λουτρά, διακοσμήσεις ναών, ανακτόρων, αγγεία, σφραγίδες) ενώ ήταν πολύ δύσκολο να κατεργαστεί. ] της ελληνικής λογοτεχνίας και χαράχτηκες με τεράστια γράμματα στην ψυχή μου πριν πολλά χρόνια, με τις πέντε πρώτες λέξεις που μοιράστηκες μαζί μου σε ένα ανάγνωσμα των πρώτων τάξεων του δημοτικού.

Με τις πέντε πρώτες λέξεις που κρατώ μέσα μου σαν ευαγγέλιο: «…Ἐν ἀρχῇ ἦν ἡ ἀγάπη…».[7. Το ποίημα «Τα Δεκατέσσερα παιδιά» του Νικ. Βρεττάκου ξεκινά με τις εισαγωγικές λέξεις: «…Ἐν ἀρχῇ ἦν ἡ ἀγάπη…».]

Σχόλια

By | 2017-04-23T22:29:38+00:00 28 Ιούλιος, 2012|

Μοιραστείτε στα κοινωνικά δίκτυα!

About the Author:

RADIO CHAT