Verba volant, scripta manent

1. Η Ευρώπη «μας» (28/11/2011)
Του Νίκου Δήμου

“Όταν κάποιος ξένος αμφισβητήσει την ευρωπαϊκή ταυτότητα της Ελλάδας (όπως έκανε πρόσφατα η γαλλική εφημερίδα «Le Monde») αντιδρούμε οξύθυμα. Τι πάει να πει: αν είμαστε ευρωπαϊκή χώρα; Εμείς βάλαμε τα θεμέλια της Ευρώπης! Ακόμα και η λέξη Ευρώπη δική μας είναι!

Όταν όμως μιλάμε μεταξύ μας, δεν είναι τόσο ξεκάθαρα τα πράγματα. Τι περιεχόμενο δίνουμε στη λέξη (και έννοια) Ευρώπη; Πόσο νιώθουμε Ευρωπαίοι; Και -το πιο σημαντικό- πόσο θέλουμε να είμαστε Ευρωπαίοι;
Ας αρχίσουμε από τη γλώσσα (που είναι και σκέψη). Μιλάμε για την Ευρώπη σαν να ήταν κάτι ξεχωριστό από μας – μία άλλη ήπειρος. Λέμε: «ο Τάδε σπούδασε στην Ευρώπη», «θα πάω στην Ευρώπη» ή «στην Ευρώπη διαχειρίζονται σωστά τα σκουπίδια».

Σκέπτεστε έναν Γάλλο να λέει ότι σπούδασε στην Ευρώπη, επειδή φοίτησε σε γερμανικό πανεπιστήμιο; Έναν Ολλανδό να λέει ότι θα πάει στην Ευρώπη επειδή θα επισκεφτεί το Παρίσι;

Η μόνη στιγμή που νιώθουμε ακραιφνώς Ευρωπαίοι είναι όταν μας αμφισβητούν αυτή την ιδιότητα”.

2. Οι εκδοχές του λαϊκισμού (22/10/2011)
Του Γιώργου Καριπίδη

“Οι εργαζόμενοι δεν είναι δυνατόν να μένουν απαθείς όταν πλήττονται τα εισοδήματά τους, εάν όμως την κατεύθυνση των κινητοποιήσεών τους την καθορίζει ο λαϊκισμός, τίποτα δεν πρόκειται να κερδίσουν. Ο λαϊκισμός και στις κύριες εκδοχές του στηρίζεται σε πρωτόγνωρες απλουστεύσεις.

Πρώτη εκδοχή αποτελεί ο εθνικιστικός λαϊκισμός: για όλα φταίνε οι ξένοι. Η Ευρώπη, η Αμερική, ο Ιμπεριαλισμός…Άρα, πρέπει να σπάσουμε τα δεσμά της υποταγής, να φύγουμε από την Ευρωπαϊκή Ένωση, να επιστρέψουμε στη δραχμή, να απαντήσουμε στην παγκοσμιοποίηση αντιτάσσοντας ηρωική εθνική άμυνα. Αλλά αυτή την καταστροφική περιχαράκωση, πριν την εφαρμόσει η κ. Παπαρήγα και ο κ. Τσίπρας, την είδαμε να εφαρμόζεται από τον Εμβέρ Χότζα στη γείτονα χώρα.

Δεύτερη εκδοχή αποτελεί ο κοινωνικός λαϊκισμός: φταίνε οι «άλλοι», οι πλούσιοι. Οι υπόλοιποι, δηλαδή εμείς, είμαστε όλοι φτωχοί και αθώοι. Άρα αυτό που απαιτείται είναι η ανατροπή του καπιταλισμού, μια επανάσταση. Κομμουνιστική; Νεοκομμουνιστική; Μετακομμουνιστική; Αδιάφορο το ερώτημα και άγνωστη η απάντηση για τους αριστερούς λαϊκιστές. Αλλά η κοινωνία μόνο στα παραμύθια χωρίζεται απλώς σε πλούσιους και φτωχούς. Στην πραγματικότητα ανάμεσα σ’ αυτούς κατατάσσεται κλιμακωτά η μεγάλη πλειονότητα του οικονομικά ενεργού πληθυσμού, η οποία άλλωστε παράγει και το μεγαλύτερο μέρος του Εθνικού Προϊόντος. Δεν είμαστε ούτε όλοι φτωχοί ούτε όλοι αθώοι. Αυτό που κινδυνεύουμε να χάσουμε δεν είναι μόνον οι αλυσίδες μας.

Τρίτη εκδοχή αποτελεί ο συνενοχικός λαϊκισμός: να μην πληρώσει κανείς. Αλλά εάν δεν πληρώσει κανείς, τότε θα χρεοκοπήσουμε όλοι (δεξιοί και αριστεροί, δίκαιοι και άδικοι).

Τελικά ο λαϊκισμός (σε όλες τις εκδοχές του) ενώνει δια την ρητορικής και διασπά στην πράξη. Πίσω από τα μεγάλα λόγια κρύβεται η αρχαία ματαιοπονία: ο σώζων εαυτόν σωθήτω. Φυσικά αυτοί που συνήθως σώζονται είναι οι ισχυρότεροι”.

3. Το Μίσος: Γιατί Οι Έλληνες Δεν Είναι Φτιαγμένοι Για Να Ζουν Μαζί (15/11/2011)
Του Θοδωρή Γεωργακοπουλου

“Το ελληνικό μίσος υπάρχει παντού, μεταδίδεται σε όλους σαν ιός και συσσωρεύεται μέσα μας σαν ραδιενέργεια. Και καταλήγουμε κανένας να μη σέβεται τον άλλο σε κανένα επίπεδο (προσωπικό, επαγγελματικό), κι ο κάθε Έλληνας ξεχωριστά –καθώς είναι έτσι μεγαλωμένος από τη μαμά του- να πιστεύει ακράδαντα ότι κατέχει την απόλυτη αλήθεια.

Ίσως γι’ αυτό εμείς οι Έλληνες μιλάμε όλοι ταυτόχρονα: Μας είναι εντελώς αδύνατο να ακούσουμε οποιαδήποτε φωνή εκτός από τη δική μας. Είμαστε ένας λαός γεμάτος trolls.

Και η έκφραση του μίσους μας προς αλλήλους δεν είναι μόνο ενεργητική, δεν έρχεται στην επιφάνεια μόνο κάθε φορά που γίνεται κάτι και σπεύδουμε να κράξουμε, να καταγγείλουμε ή να βρίσουμε: Είναι και παθητική. Η ανοχή μας προς οτιδήποτε κακό συμβαίνει ενάντια στο κοινωνικό σύνολο δείχνει την περιφρόνησή μας προς το κοινωνικό σύνολο ως έννοια. Αν κάποιος επιτεθεί σε εμάς ή αυτό που πιστεύουμε γινόμαστε Έλληνες (πώς λέμε «γινόμαστε Τούρκοι;» -αλλά χειρότερο). Αν κάποιος επιτεθεί όμως σε περιουσίες ή αθώους ανθρώπους ή το κράτος, ανασηκώνουμε τους ώμους και κάνουμε «τσκ τσκ», και «κοίτα να δεις ρε παιδί μου» και μετά το ξεχνάμε, αδιαφορούμε, το αφήνουμε να επαναλαμβάνεται στο διηνεκές για δεκαετίες, γιατί στην πραγματικότητα μισούμε και τους άλλους ανθρώπους και μισούμε και το κράτος, και δε μας νοιάζει τί ζημιά τους προκαλούν οι διαρκείς επιθέσεις. Θεωρούμε ότι η κοινωνία μας δεν είναι κάτι αρκετά σημαντικό για να την υπερασπιστούμε. Ότι δεν αξίζει τον κόπο.

Όπως καταλαβαίνεις, αυτή η διάγνωση είναι πάρα πολύ ανησυχητική. Έχουμε πρόβλημα. Και το πρόβλημα που έχουμε είναι βαθύ και περίπλοκο. Δεν αρκεί να κάνουμε όλοι μαζί anger management για να μας φύγει. Γιατί δεν είναι ότι δεν μπορούμε να ζήσουμε σε μια κοινωνία: Έλληνες που πάνε στο εξωτερικό (όχι όλοι, αλλά πολλοί) μια χαρά προσαρμόζονται στις ανάγκες και υπακούν σε κανόνες και νόμους θεσπισμένους από ξένους, τους οποίους ακολουθούν στην αρχή από κόμπλεξ κατωτερότητας, και αργότερα επειδή καταλαβαίνουν πώς λειτουργεί σωστά μια κοινωνία, και γίνονται σιγά σιγά λιγουλάκι ξένοι.

Με τους άλλους Έλληνες υπάρχει το πρόβλημα. Απ’ ό,τι φαίνεται μπορούμε να ζήσουμε μαζί με άλλους ανθρώπους, φτάνει να μην είναι Έλληνες.

Μ’ αυτά και μ’ αυτά έχουμε φτάσει ως χώρα και ως σύνολο μεμονωμένων ατόμων που μισιούνται σε στάδιο τελικό, σε κατάσταση ακραία, είμαστε λίγο πριν το τέλος, κι απλά δεν μπορούμε να διανοηθούμε τί είναι αυτό το «τέλος», τί σημαίνει, πώς θα είναι. Το μόνο σίγουρο είναι ότι από τα τάρταρα στα οποία είμαστε χωμένοι δεν θα μπορέσουμε να βγούμε μόνο με οικονομική ανάπτυξη, καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων ή ό,τι άλλο ζητάει η Τρόικα. Χρειάζεται κάτι πολύ πιο σημαντικό, βαθύ και πρωτογενές για να μπορέσουμε με κάποιον τρόπο να ορθοποδήσουμε και να γίνουμε κάποτε κι εμείς μια κοινωνία ανθρώπων”.

4. Τελική αναμέτρηση (;) (21/10/2011)
Του Μανου Ματσαγγανη

“Ότι η Ελλάδα δεν ήταν Αυστρία του Αιγαίου ασφαλώς το γνωρίζαμε. Όμως, όσα μεσολάβησαν τον τελευταίο ενάμιση χρόνο έδειξαν πόσο πολύ απέχουμε από τις πιο συνεκτικές κοινωνίες της Ευρώπης. Αντί για οριζόντια μείωση των μισθών, και ενώ οι εργαζόμενοι στις ιδιωτικές επιχειρήσεις δέχονταν μεγάλες μειώσεις των αποδοχών τους προκειμένου να κρατήσουν τη δουλειά τους, στις ΔΕΚΟ είχαμε απεργίες για να μην περάσει το πλαφόν των 4.000 ευρώ το μήνα. Αντί για μείωση των τιμών, είχαμε άνοδο του πληθωρισμού, πέρα και πάνω από την επίδραση της αύξησης του ΦΠΑ και της τιμής του πετρελαίου, καθώς οι επιχειρήσεις μείωναν τους μισθούς αλλά όχι τις τιμές των προϊόντων τους. Ενώ στον ιδιωτικό τομέα χάνονταν μισό εκατομμύριο θέσεις εργασίας, οι υπάλληλοι του Μετρό απεργούσαν για να μην εφαρμοστεί η εργασιακή εφεδρεία – παρότι σύμφωνα με το πόρισμα του Γενικού Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης, οι παράνομες προσλήψεις από το 2004 έως το 2009 είχαν διογκώσει τον αριθμό των εργαζομένων εκεί κατά 50%. Με δυο λόγια: αντί για κοινωνική συνοχή (και παρά τη ρητορική επίκλησή της, αριστερά και δεξιά), ο σώζων εαυτόν σωθήτω.

Το παράξενο δεν είναι ότι οι θιγόμενοι αντιδρούν: είναι ότι οι αντιδράσεις τους είναι εντελώς δυσανάλογες. Η φορολόγηση του πτητικού επιδόματος (στην κλίμακα και όχι αυτοτελώς) «νομιμοποιεί» τους πιλότους της Πολεμικής Αεροπορίας να αφήνουν τα αεροσκάφη στο έδαφος – και μάλιστα τις μέρες που υπογραφόταν το Μνημόνιο, και μάλιστα παρά τις διαβεβαιώσεις του τότε υπουργού άμυνας, τώρα υπουργού οικονομίας, ότι θα αποκαταστήσει την εισοδηματική απώλεια. Η ψήφιση της εργασιακής εφεδρείας «νομιμοποιεί» τους δημοσίους υπαλλήλους να καταλάβουν τα υπουργεία τους. Η προοπτική της απελευθέρωσης των ταξί «νομιμοποιεί» τον πρόεδρο του συνδικάτου ιδιοκτητών να απειλεί ότι «θα χυθεί αίμα». Η πώληση δημόσιας περιουσίας δεν είναι λανθασμένη πολιτική: είναι «έσχατη προδοσία».

Καθώς οι τόνοι ανεβαίνουν, η έλλειψη μέτρου γενικεύεται. Στις διαδηλώσεις οι συζητήσεις έχουν ξεφύγει: η «κατοχική κυβέρνηση» θα φύγει «με ελικόπτερο» και μετά θα στηθούν «κρεμάλες στο Σύνταγμα»: ένα κρεσέντο αμετροέπειας και λεκτικής βίας.

Η λεκτική βία διευκολύνει τη φυσική βία. Σε μια απολύτως προβλέψιμη – καθότι συνεχώς επαναλαμβανόμενη – χορογραφία μίσους και καταστροφής, κάθε ειρηνική (κατ’ αρχήν) διαδήλωση καταλήγει σε συγκρούσεις με ζημιές και (ενίοτε) θύματα. «Παράπλευρες απώλειες» για τους οργανωτές, που δεν δείχνουν να ανησυχούν ιδιαίτερα και ετοιμάζουν την επόμενη «ειρηνική διαδήλωση» (οι κουκουλοφόροι τη σημειώνουν στην ατζέντα τους).

Ίσως αυτό που ζούμε τον τελευταίο καιρό να είναι ένα αρχαίο δράμα: όχι μόνο με την έννοια ότι τα γεγονότα είναι δραματικά, αλλά με την έννοια ότι τα πρόσωπα του δράματος έχουν θέσει σε κίνηση έναν μηχανισμό που δεν ξέρουν ή δεν μπορούν να σταματήσουν, παρότι είναι φανερό ότι οδηγεί μαθηματικά στην καταστροφή”.

5. Αγγελιαφόροι του πασίγνωστου (4/1/2011)
Του Γκαζµέντ Καπλάνι

“Σίγουρα το WikiLeaks δεν είναι µια αστεία ιστορία. Ανοίγει µια τεράστια συζήτηση για την ελευθερία και τα όρια της ενημέρωσης, για την αδυναμία της υπερδύναμης και την υπερδύναμη που προσφέρει στους αδυνάμους το ∆ιαδίκτυο. Το WikiLeaks ρίχνει το γάντι στον Αυτοκράτορα και βγάζει τα άπλυτά του στον αέρα. ∆εν έχει σημασία αν τα άπλυτα έχουν τη μυρωδιά γνωστών ειδήσεων. Σημασία έχει ότι ο Αυτοκράτορας νιώθει αδύναμος και ευάλωτος”.

6. Το κόκκινο και το μαύρο (11/8/2011)
Του Νίκου Μπιστη

“Το αποτρόπαιο έγκλημα έρχεται να καταδείξει τις ακραίες συνέπειες της ρητορικής του μίσους και να προβληματίσει ευρύτερα λαϊκά στρώματα στην Ευρώπη (ελπίζω και στην χώρα μας) που -κακά τα ψέματα- αντιμετώπιζαν με κατανόηση ορισμένες από τις απόψεις που περιέλαβε στο μανιφέστο του ο Νορβηγός ακροδεξιός. Μπροστά λοιπόν στον κίνδυνο αποσταθεροποίησης της απλουστευτικής αλλά προσοδοφόρας ιδεολογικής βάσης οι ακροδεξιοί και οι απολογητές τους επιστράτευσαν δύο επιχειρήματα: Το πρώτο της παράνοιας του δράστη. Σημασία δεν έχει το ότι είναι ακροδεξιός, το βασικό είναι ότι είναι διαταραγμένος. Προφανώς υπάρχει διαταραχή. Όμως το αμείλικτο ερώτημα είναι γιατί ειδικά σε ανθρώπους αυτού του ιδεολογικού χώρου όταν λασκάρει η βίδα οδηγούνται σε τέτοια εγκλήματα; Επειδή το ιδεολογικό υπόστρωμα του μίσους τους ωθεί στην υπέρβαση της λογικής με αυτόν ακριβώς τον βίαιο και δολοφονικό τρόπο. Για να πάμε ακόμα πιο πέρα: ήταν ο Χίτλερ διαταραγμένος; Πέρυσι πίεσα τον εαυτό μου να διαβάσω το Mein kamph (o Αγών μου ). Η διαταραχή είναι προφανής, πρόκειται για παραλήρημα μίσους. Ίσως γι’ αυτόν τον λόγο -και επειδή πούλησε ελάχιστα αντίτυπα- δεν του έδωσαν την δέουσα σημασία. Αυτό δεν τον εμπόδισε να εφαρμόσει μέχρι κεραίας το πρόγραμμα του κατά των εβραιομπολσεβίκων και των δημοκρατών συνοδοιπόρων τους οδηγώντας την ανθρωπότητα στον όλεθρο. Όλα ήταν γραμμένα μέσα στο βιβλίο. Οι ιδέες δολοφονούν όπως και οι σφαίρες η μάλλον δολοφονούν πριν τις σφαίρες και τους φούρνους στα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Και αν ο Χίτλερ έφτανε ζωντανός στην Νυρεμβέργη, το δικαστήριο δεν νομίζω ότι θα του αναγνώριζε το ελαφρυντικό της διαταραχής”.

7. H άμεση δημοκρατία είναι ολοκληρωτισμός (01/06/2011)
Του Βασίλη Σωτηρόπουλου

“Υπάρχει πολύς ενθουσιασμός αυτές τις ημέρες για το πλήθος που άφησε τηλεοράσεις, καφετέριες και παραλίες και αποφάσισε να διαμαρτυρηθεί στην πλατεία Συντάγματος κι αλλού, ακολουθώντας την ευρωπαϊκή τάση που διαμορφώνεται σταδιακά, με ένα αίτημα για “πραγματική Δημοκρατία”. Ανεξάρτητα από την πολιτική προέλευση της πολυπληθούς μαγιάς προβληματιζόμενων και αγανακτισμένων πολιτών, είναι πάντα θετικό όταν οι εξουσιαστικές δομές, τα στερεότυπα και τα “δεδομένα” τίθενται υπό αμφισβήτηση. Στη ελληνική εκδοχή όμως της συνέγερσης, το αίτημα προσανατολίζεται προς την “άμεση” κι όχι την “πραγματική” Δημοκρατία. Νομίζω ότι αυτό οφείλεται στο ότι η Δημοκρατία ταυτίζεται κατά τη γνώμη πολλών με την επιβολή των αποφάσεων της πλειοψηφίας. Αυτή όμως είναι μια κολοβή δημοκρατία, με μεγάλο κίνδυνο για τις ατομικές ελευθερίες και τα ανθρώπινα δικαιώματα”.

8. Ακριβοπληρωμένα «κεκτημένα» (16/02/2011)
Του Ανδρέα Παππά

“Μεταξύ αυτών που φωνάζουν πιο δυνατά, ξεχωρίζουν επαγγέλματα κατεξοχήν ευνοημένα από το παρατεταμένο «πάρτι» που προηγήθηκε: γιατροί, που με το αζημίωτο συνταγογραφούσαν ό,τι θέλει ο πελάτης, φαρμακοποιοί με σκανδαλώδη ποσοστά κέρδους, οι υπάλληλοι του ΟΣΕ με μέσες ετήσιες αποδοχές 55.000 (!) ευρώ, οι εργαζόμενοι στον ΗΣΑΠ με μέσες ετήσιες αποδοχές 78.000 ευρώ (!!), κ.ο.κ.

Και να σκεφτεί κανείς ότι οι εκπρόσωποι των εργαζομένων σε ορισμένες από αυτές τις ΔΕΚΟ προσπαθούν να μας πείσουν πως θα πρέπει να είμαστε ευτυχείς αν τα πράγματα παραμείνουν έτσι ακριβώς όπως είχαν μέχρι σήμερα. Λες και οποιαδήποτε νέα ρύθμιση και οποιαδήποτε εξέλιξη μπορεί να είναι χειρότερη απ’ ό,τι η σημερινή κατάσταση, τόσο σε επίπεδο ελλειμμάτων, όσο και σε επίπεδο ποιότητας των παρεχόμενων (όταν παρέχονται…) υπηρεσιών”.

9. Το μεγάλο ψέμα των «σωτήρων» μας (4/9/2011)
Του Κώστα Καλλιτση

“Μεταπολεμικά, δαπανήσαμε 5 σχέδια Μάρσαλ (ένα αμερικανικό και 4 ευρωπαϊκά) χωρίς να φτιάξουμε ισχυρές υποδομές – σήμερα, ονειρευόμαστε ένα έκτο. Η ανάπτυξη εργασιακών ικανοτήτων υψηλής στάθμης προϋποθέτει οικονομίες κλίμακας και νέες τεχνολογίες, αλλά εμείς βαδίσαμε ανάποδα. Έτσι, φτάσαμε να έχουμε το μεγαλύτερο ποσοστό πολύ μικρών επιχειρήσεων στην Ευρώπη (χάρη στην κατανάλωση με δανεικά…), διπλάσιο ποσοστό αυτοαπασχολούμενων από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ. Έτσι καταντήσαμε ουραγοί στην παραγωγικότητα, παράγοντας προϊόντα που «δεν αρέσουν» στις αγορές – ούτε στη δική μας.

Με τα δανεικά φτιάξαμε μόνο την ελληνική φούσκα και κλειστήκαμε σε αυτήν. Φούσκα μαγαζιών, φούσκα δημοσίων υπαλλήλων, φούσκα μισθών, φούσκα κατανάλωσης κλπ. Η φούσκα έσπασε. Η διαβρωμένη ανταγωνιστικότητα προσαρμόζεται βίαια -εκδικείται. Ο ελληνικός καπιταλισμός, τελευταίος στην 30ετή αλυσίδα μετασχηματισμού του διεθνούς καπιταλισμού, μόλις τώρα ανασυγκροτείται. Το διακύβευμα είναι αν θα ανασυγκροτηθεί διατηρώντας την ευρωπαϊκή θέση του με διεθνή στήριξη ή βγαίνοντας εκτός Ευρωζώνης και περπατώντας στον πύρινο δρόμο της παύσης πληρωμών. Αυταπάτες, όμως, δεν χωρούν. Το εισόδημα της χώρας θα μειωθεί. Θα φτωχύνουμε. Κι η ανασυγκρότηση θα είναι μακράς διάρκειας, όχι βραχείας. Βραχύβια είναι τα «μαγικά» της Ν. Δ. και τα κόλπα παλαιοκομματικών υπουργών.

Η Ιαπωνία, χώρα με ισχυρή παραγωγική βάση, σήμερα ακόμη, μετά την κρίση του 1989, ζει στα επίπεδα του 1991. Το σύνολο σχεδόν των επτά δισεκατομμυρίων ανθρώπων, κι ασφαλώς όλη η Δύση, εισέρχονται σε μακρά περίοδο μείωσης δαπανών και κατανάλωσης, καταστροφής κεφαλαίου. Η Ελλάδα δεν θα είναι η εξαίρεση. Αυτή είναι η αλήθεια”.

10. Ο παλιός διχασμός της σημερινής Ν.Δ. (4/12/2011)
Του Πάσχου Μανδραβέλη

“Πατριωτική δεξιά δεν υπάρχει. Ολες οι παρατάξεις είναι πατριωτικές, απλώς έχουν διαφορετικές απόψεις για το πώς εξυπηρετείται καλύτερα το εθνικό συμφέρον. Δεν θα ασχοληθούμε με εκείνους που πιστεύουν ότι σε μια χώρα τύπου Αλβανίας του Χότζα είναι το μέλλον της Ελλάδας. Υπάρχουν, όμως, εκείνοι που πιστεύουν ότι μόνο μέσω της ευρωπαϊκής πορείας η Ελλάδα διασφαλίζεται στον πολύπλοκο σημερινό κόσμο και έχει περισσότερες πιθανότητες ευημερίας, και οι άλλοι που πιστεύουν ότι η καθ’ ημάς ανατολή εγγυάται τα πάντα. Οι πρώτοι έχουν την ιστορία με το μέρος τους, οι δεύτεροι τη φαντασία. Οι πρώτοι κάνουν ένα τακτικό λάθος και ίσως να έχει να κάνει με μικροπολιτικούς σχεδιασμούς. Δεν εξηγούν ότι η ένταξη της Ελλάδος στον δυτικό κόσμο είναι ένα διαρκές πάρε-δώσε· απλώς ό,τι κατακτάμε λόγω της συμμετοχής στην Ευρώπη το προπαγανδίζουν ως δική τους επιτυχία, και ό,τι πρέπει να διορθώσουμε το φορτώνουν στην Ευρώπη. Οι δεύτεροι κάνουν στρατηγικά λάθος. Δεν υπάρχει καμιά ανατολή που να θέλουμε να μοιάσουμε και όποια ανατολή είχε μείνει στον αραβικό κόσμο προσπαθεί με αιματοχυσίες να γίνει δύση.

Η διαμάχη για τον προσανατολισμό της χώρας γεννήθηκε μαζί με το νέο ελληνικό κράτος. Πέρασε κύματα πολλά και πήρε άλλες τόσες μορφές. Στη σύγχρονη ιστορία εμφανίσθηκε ξεκάθαρα στο ΠΑΣΟΚ κατά τη σύγκρουση μεταξύ εκσυγχρονιστών και του συνασπισμού, «εθνικοπατριωτών», «τριτοδρομικών» κ.λπ. Το σημείο τομής των δύο «μετώπων» στο ΠΑΣΟΚ έχει να κάνει κυρίως με τη στάση τους απέναντι στη Δύση. Οι εκσυγχρονιστές έχουν ως πολιτικό προσανατολισμό και ιδεολογική αναφορά τη Δύση. Οι υπόλοιποι, αφού έχασαν τις χώρες πρότυπα του «Τρίτου Δρόμου» (Γιουγκοσλαβία, Λιβύη, Ιράκ) τώρα ορίζονται απλώς από αντικαπιταλισμό-κρατικισμό, σαφέστατο αντιαμερικανισμό και άρρητο αντιδυτικισμό, ο οποίος δεν έχει γίνει ακόμη αντιευρωπαϊσμός μόνο και μόνο επειδή η Ε.Ε. επιδοτεί (άμεσα ή έμμεσα) ένα μεγάλο κομμάτι της εκλογικής τους πελατείας.

«Λαϊκιστική Δεξιά»

Αυτή η γραμμή άρχισε να γίνεται ιδιαίτερα ευδιάκριτη και στη Νέα Δημοκρατία. Εχει επίσης σημείο τομής τη στάση απέναντι σε ό,τι εκφράζει η Δύση. Αν θέλαμε να ονοματίσουμε τις δύο συνιστώσες θα έπρεπε να χρησιμοποιήσουμε τους όρους «φιλελεύθερη» και «λαϊκή» Δεξιά, αλλά με τον τρόπο που πολιτεύεται πλέον ο κ. Σαμαράς, ο όρος «λαϊκιστική Δεξιά» είναι πιο περιεκτικός.

Η «λαϊκιστική Δεξιά» έχει πολλά κοινά χαρακτηριστικά με το επονομαζόμενο βαθύ ΠΑΣΟΚ αλλά και την Αριστερά, αλλά ο εφηρμοσμένος (κι όχι πάντα ρητός) αντιδυτικισμός της πρώτης έχει εντελώς διαφορετικές ρίζες από τη δεύτερη. Ενώ ο αντιδυτικισμός της Αριστεράς πηγάζει από μια ψυχολογικού τύπου άρνηση του μεταψυχροπολεμικού κόσμου (και των συντετριμμένων ονείρων της νιότης), ο αντιδυτικισμός της Δεξιάς πηγάζει από τα συντηρητικά ανακλαστικά της παράταξης, αφού ο μόνος πλέον «απειλητικός» φορέας κοινωνικών αλλαγών στη χώρα μας είναι η Δύση και ό,τι αυτή πρεσβεύει. Για παράδειγμα: η παγκοσμιοποίηση θεωρείται από την «αντιεκσυγχρονιστική Αριστερά» κάτι σαν εξαγωγή της καπιταλιστικής επανάστασης, ενώ από τη «λαϊκιστική Δεξιά» είναι απειλή για τις παραδόσεις μας”.

11. Οι καταστροφικές ασυνέπειες της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής (25/10/2011)
Του Paul Krugman

“Η ιστορία της μεταπολεμικής Ευρώπης παρέχει μεγάλη έμπνευση. Μέσα από τα ερείπια του πολέμου, οι Ευρωπαίοι οικοδόμησαν ένα σύστημα ειρήνης και δημοκρατίας, οικοδομώντας παράλληλα κοινωνίες που αν και ατελείς είναι αναμφίβολα οι πλέον αξιοπρεπείς στην ανθρώπινη ιστορία.
Και όμως, αυτό το επίτευγμα απειλείται επειδή η ευρωπαϊκή ελίτ, μέσα στην αλαζονεία της, «κλείδωσε» την Ευρώπη σε ένα νομισματικό σύστημα που δημιούργησε εκ νέου τις ακαμψίες του χρυσού κανόνα, και – όπως οι χρυσοί κανόνες της δεκαετίας του 1930- μετατράπηκαν σε θανάσιμη παγίδα”.

12. Ευρωπαϊκή ή εθνική δημοκρατία; (18/11/2011)
Του Π. Κ. Ιωακειμίδη

“Η απουσία ευρωπαϊκής δημοκρατίας οφείλεται βασικά στην απουσία «ευρωπαϊκού δήμου», ενός λίγο – πολύ ενιαίου ευρωπαϊκού εκλογικού σώματος. Όλες οι μέχρι τώρα προσπάθειες για τη διάπλαση του ευρωπαϊκού δήμου και της ευρωπαϊκής ταυτότητας έχουν παταγωδώς αποτύχει, δυστυχώς. Το θλιβερότερο δε είναι ότι η τρέχουσα κρίση στην ευρωζώνη και οι προσπάθειες που έγιναν για την αντιμετώπισή της με τα «πακέτα διάσωσης» έχουν συμβάλει προς την κατεύθυνση της απόκλισης παρά της σύγκλισης απόψεων, στάσεων, αντιλήψεων ανάμεσα στους λαούς των κρατών – μελών της Ένωσης, σε μια λογική δηλ. διάπλασης του ευρωπαϊκού δήμου, του εκλογικού σώματος. Τα εκλογικά σώματα, π.χ. όπως αυτά της Γερμανίας, της Ολλανδίας, της Φινλανδίας και όχι μόνο, ανοιχτά τάσσονται στην πλειοψηφία τους ενάντια στις προσπάθειες στήριξης της Ελλάδας και άλλων χωρών – μελών της Νότιας, μεσογειακής Ευρώπης. Τάσσονται, με άλλα λόγια, ενάντια στην εκδήλωση της αναγκαίας αλληλεγγύης που συνιστά (ή οφείλει να συνιστά) τον ακρογωνιαίο λίθο του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Το αποτέλεσμα είναι ότι το «έλλειμμα νομιμοποίησης» οξύνεται και οι προοπτικές για βαθύτερη πολιτική ενοποίηση (πολιτική ένωση) και ευρωπαϊκή δημοκρατία να καθίστανται πολύ δυσκολότερες”.

13. Η οργή χωρίς στρατηγική φέρνει φασισμό (13/2/2011)
Του Αρίστου Δοξιάδη

“Το 1972 στη Χιλή ένα μεγάλο απεργιακό κίνημα παρέλυσε την οικονομία, κλόνισε την κυβέρνηση του Αλιέντε και ετοίμασε τον δρόμο για το πραξικόπημα του Πινοσέτ. Πρωτεργάτες οι φορτηγατζήδες, οι μικρέμποροι, οι ελεύθεροι επαγγελματίες: οργισμένοι μικροαστοί και μικροεργοδότες. Και από δίπλα, οι νοικοκυρές με τις κατσαρόλες. Δεν είναι όλες οι απεργίες ενάντια στο κεφάλαιο, ούτε είναι κάθε μαζική ανυπακοή πρόκριμα για περισσότερη δημοκρατία.

Σήμερα στην Ελλάδα το ρεύμα της «ανυπακοής» δεν ξέρουμε πώς θα επηρεάσει την κεντρική πολιτική σκηνή. Αλλά μπορούμε να προβλέψουμε πώς θα επηρεάσει την ανάπτυξη, την κατανομή του εισοδήματος, τα καταναλωτικά πρότυπα. Δεν θα λειτουργήσει όπως θα ήθελαν οι ιδεολογικοί του μέντορες.

Τα μέτωπα της «ανυπακοής» είναι κυρίως δύο ειδών: δεν εγκαταλείπω το ειδικό μου προνόμιο (φορτηγά, γιατροί ΙΚΑ) και «δεν πληρώνω» (διόδια, εισιτήρια). Επιβιώνουν βέβαια και τα παλιά μέτωπα (φοροδιαφυγή, τρακτέρ). Ποιος είναι ο κοινός παρονομαστής;

Στην Ελλάδα δεν έχουμε ενιαίο κοινωνικό κράτος να υπερασπιστούμε. Δεν έχουμε βασική εθνική σύνταξη για όλους τους ηλικιωμένους. Δεν έχουμε πρωτοβάθμιο Σύστημα Υγείας με ίση πρόσβαση για όλους. Δεν έχουμε δημόσια Παιδεία που δίνει ουσιαστικά εφόδια. Δεν έχουμε γενικούς κανόνες στην αγορά εργασίας και στα επαγγέλματα. Έχουμε το πιο κατακερματισμένο και άδικο συνταξιοδοτικό σύστημα στην Ευρώπη, την πιο ανεφάρμοστη εργατική νομοθεσία για μεγάλα στρώματα εργαζομένων, τις περισσότερες επί μέρους προστασίες των επαγγελμάτων και ακριβά μη πανεπιστήμια. Παράλληλα, συγκριτικά πολύ χαμηλά δημόσια έσοδα ως ποσοστό του ΑΕΠ.”

14. Το κάρο και το άλογο της πολιτικής συναίνεσης (14/11/2011)
Του Δημήτρη Σκαλκου

“Το ζήτημα της οικοδόμησης πολιτικής συναίνεσης δεν είναι σε καμία περίπτωση θεωρητικό και οφείλει να μας απασχολήσει ιδιαίτερα καθώς, είναι εξαιρετικά πιθανό το πολιτικό σύστημα να εισέλθει σε μια, περισσότερο ή λιγότερο, μακρά περίοδο κυβερνήσεων συνεργασίας.

Η αποτελεσματική πολιτική διακυβέρνηση δεν είναι άσκηση τεχνοκρατικής διοίκησης ή απαγωγικής λογικής. Αντίθετα, είναι μια συνεχής διαπραγμάτευση επίπονων πολιτικών επιλογών, αποτέλεσμα μιας εύθραυστης ισορροπίας ανάμεσα σε συμφέροντα που ανάγονται σε σύνθετα αξιακά, ηθικά και ιδεολογικά πλαίσια αναφοράς.
Αυτό που πρώτιστα χρειάζεται το απονευρωμένο πολιτικό μας σύστημα είναι δέσμες ιδεών με συνέπεια και εσωτερική συνοχή που θα ερμηνεύουν τα αίτια της πολιτικο-οικονομικής υστέρησης της χώρας μας και θα αναδεικνύουν τις διαφορετικές προσεγγίσεις επίλυσής τους. Με άλλα λόγια, να βάλουμε το άλογο της πολιτικής μπροστά από το κάρο της συναίνεσης, και όχι το ανάποδο. Στη συνέχεια και όχι πριν, καθίστανται δυνατές και αποτελεσματικές ευρύτερες συναινέσεις στα επιμέρους ζητήματα, οι οποίες-πρέπει να υπογραμμιστεί- είναι αναγκαία συνθήκη εθνικής ανάταξης.

Έπειτα από την απαραίτητη κύρωση των συμφωνιών της 26ης Οκτωβρίου θα ακολουθήσει το (δυσκολότερο) έργο εφαρμογή τους. Και παρά τα αντιθέτως λεγόμενα, τα περιθώρια αυτονομίας της ελληνικής κυβέρνησης δεν είναι διόλου αμελητέα. Μπροστά στις πολιτικές επιλογές που θα αντιμετωπίσει, οι ισορροπίες και οι κομματικές σκοπιμότητες δεν πρόκειται να αποδώσουν. Είναι καιρός να μιλήσουμε πολιτικά”.

15. Εκλογές με σύνθημα «μαντζούνια υπάρχουν;» (30/12/2011)
Του Γιάννη Βούλγαρη

“Υπάρχει κάτι βαθιά επικίνδυνο στη σημερινή πολιτική κατάσταση. Ο κυρίαρχος δημόσιος λόγος έχει γίνει αυτοκαταστροφικός. Στην ουσία λέει: το Μνημόνιο απέτυχε, μας έδωσαν λάθος φάρμακο, αλλά τώρα πρέπει να πιούμε το ίδιο φάρμακο ή σχεδόν το ίδιο. Εν τω μεταξύ, θα κάνουμε και εκλογές για να αλλάξουμε τον φαρμακοποιό που θα μας το δώσει. Ωστόσο, κανένας λαός δεν πίνει επ’ άπειρον φάρμακο που του λένε ότι τον βλάπτει. Κανένα πολιτικό σύστημα δεν αντέχει ένα τέτοιο χάσμα μεταξύ κυρίαρχου δημόσιου λόγου και εφαρμοζόμενης πολιτικής, ούτε καν στο όνομα του «δεν υπάρχει εναλλακτική λύση». Η επικράτηση αυτού του αυτοκαταστροφικού λόγου οδηγεί μαθηματικά στην καταβαράθρωση της χώρας με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, γιατί ουσιαστικά αποσιωπά την ασθένεια. Καθιστά έτσι ανέφικτη κάθε συνεννόηση σε κάθε εθνικό σχέδιο αντιμετώπισης της κρίσης.

Η δυσκολία αμφισβήτησης αυτού του κυρίαρχου όσο και αυτοκαταστροφικού λόγου είναι προφανής. Η Ελλάδα, πρώτη ανάμεσα στην ευρωζώνη, βυθίστηκε τα δύο τελευταία χρόνια βαθύτερα στην κρίση. Το Μνημόνιο και τα άλλα μέτρα που ως τώρα εφαρμόστηκαν δεν αντέστρεψαν την πορεία. Έτσι, η συνοπτική διαπίστωση «το Μνημόνιο απέτυχε» επιβάλλεται με την ισχύ του αυτονόητου, παραμερίζοντας τα επόμενα ερωτήματα: σε τι; σε όλα; γιατί; τι άλλο είχε προταθεί; πόσο έχουν αλλάξει τα μείζονα προβλήματα που το επέβαλαν; πόσες διαφορετικές θεραπείες υπάρχουν που να εξαρτώνται από εμάς; Η παρασιώπηση αυτών των ερωτημάτων συσκοτίζει τις πολιτικές συνεπαγωγές και τις πιθανές θεραπείες, που προφανώς διαφοροποιούνται αναλόγως με τις απαντήσεις που δίνονται σε αυτά”.

16. Η Ευρώπη και οι Δέκα μικροί νέγροι (30/11/2011)
Του Γιώργου Σιακαντάρη

“Tο ευρωπαϊκό όραμα δεν ήταν τίποτα άλλο από τη γνώση πως η ιστορία αυτού του χώρου που λέγεται Ευρώπη δεν είναι η ιστορία των ξεχωριστών εθνών-κρατών, αλλά η ιστορία μιας πολιτιστικής πορείας, υπό την αιγίδα του Διαφωτισμού, προς την ενοποίηση και αλληλεγγύη μεταξύ διαφορετικών λαών. Δεν είναι η οικονομική κρίση, αλλά αυτό το απίθανο όργιο αλληλοπροσβολών, περιφρονητικών χαρακτηρισμών, απαξίωσης λαών και χαρακτήρων (αχ, πόσο θα ήταν καλύτερα αν οι σημερινοί ηγετίσκοι είχαν μελετήσει το «Πνεύμα των Νόμων» και τις «Περσικές Επιστολές» του Μοντεσκιέ;), το οποίο απειλεί να τινάξει στον αέρα μια προσπάθεια πενήντα ετών για τη διασφάλιση της κοινωνικής ειρήνης και συνεργασίας μεταξύ λαών και κρατών.

Είναι σίγουρο πως καμία κοινωνική ολοκλήρωση δεν γίνεται in vitro, άρα και στη διαδικασία της ευρωπαϊκής ενοποίησης το ορθολογικό δεν συνδέεται μόνο με το καλό, ο ανθρωπισμός με το ωραίο και η επιστήμη με το ωφέλιμο. Η αγριότητα, ο πόνος, η ωμότητα είναι κι αυτά στοιχεία του ευρωπαϊκού χώρου. Είναι όμως εμπειρικά στοιχεία και όχι αξίες. Αυτό δεν κατανοούν οι σημερινές πολιτικές ηγεσίες και ουσιαστικά έχουν κηρύξει τον πόλεμο στην Ευρώπη. Αν δεν κινητοποιηθούν οι δυνάμεις που βλέπουν την Ευρώπη ως ενότητα κοινών δικαιωμάτων και κοινών υποχρεώσεων, τότε τη λύση δεν θα τη δώσουν ούτε τα ευρωομόλογα ούτε η κοπή νομίσματος”.

17. Ποιος φοβάται τους Γερμανούς; (12/12/2011)
Του Μιχάλη Μητσού

“Η οικοδόμηση της Ευρώπης γινόταν ανέκαθεν μπροστά σε μεγάλους κινδύνους: τη φρίκη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, τη σοβιετική απειλή. Το φάσμα της οικονομικής καταστροφής μπορεί να επισπεύσει την ίδρυση μιας δημοκρατικής ομοσπονδίας”.

18. Καταστροφικό δίπολο (17/12/2011)
Tου Γιάννη Λούλη

“Zητούμενο είναι και οι μεταρρυθμίσεις, προς τις οποίες είναι διαχρονικά αλλεργικό το κομματικό σύστημα. Ένα κομματικό σύστημα που κατάφερε να δημιουργήσει μια κυβέρνηση τύποις συμμαχική, ενσωματώνοντας παρατάξεις που την αντιπολιτεύονται. Tαυτόχρονα παραμένουν στους κόλπους της υπουργοί αντίπαλοι των μεταρρυθμίσεων. Γι’ αυτό η εφεδρεία και η αναγκαία δραστική περικοπή του προσωπικού στο δημόσιο τομέα εξελίσσεται σε φάρσα, καθώς ανακοινώθηκε πρωτοφανής αριθμός νεοπροσλαμβανομένων. Γι’ αυτό υπουργοί σέρνουν τα πόδια τους στο άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων από τα φορτηγά στα ταξί, αλλά και σε άλλους κλάδους”.

19. Edito 373 (14/12/2011)
Του Φώτη Γεωργελέ

“Το ελληνικό κράτος, αυτό το χρεοκοπημένο, είναι ένα πολύ πλούσιο κράτος. Έχει τεράστια ακίνητη περιουσία. Τέτοια που οι μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες δεν έχουν εδώ και 100άδες χρόνια. Εμπορική ακίνητη περιουσία, όχι δάση και παραλίες, όπως ανησυχεί δήθεν η προπαγάνδα ότι θα πουληθούν μαζί με την Ακρόπολη. Το κράτος έχει περιουσία, το Υπουργείο Γεωργίας έχει μεγάλη ακίνητη περιουσία, οι δήμοι και οι νομαρχίες, οι ΔΕΚΟ, η Εκκλησία. Ο στρατός μόνο έχει πάνω από 1.000 στρατόπεδα σ’ όλες τις πόλεις της Ελλάδας, τα καλύτερα οικόπεδα. Χρόνια ολόκληρα λέμε μονότονα ότι αυτή η ακίνητη περιουσία θα αξιοποιηθεί, θα πουληθεί, θα νοικιαστεί και τα έσοδα θα μειώσουν το χρέος. Δεν πουλιέται ούτε ένα χωράφι. Για ευνόητους λόγους, πώς θα στηθούν τα επόμενα Βατοπέδια;

Το ελληνικό κράτος είναι ο μεγαλύτερος επιχειρηματίας της χώρας. Το ελληνικό κράτος ζει ακόμα στη δεκαετία του ’70 με τις επιρροές των πρώην σοβιετικών καθεστώτων. Κάθε υπουργείο έχει και τη δικιά του κατασκευαστική εταιρεία για να χτίζει φυλακές, νοσοκομεία, στρατόπεδα. Κρατικές τράπεζες έχουν διαφημιστικές εταιρείες. Εκατοντάδες επιχειρήσεις κρατικών συμφερόντων, ΔΕΚΟ, προβληματικές που κάποτε κρατικοποιήθηκαν οι ζημιές τους και μας έμειναν, δημοτικές, ακόμα και ερείπια του ιδιωτικού τομέα που δανειοδοτούνται τακτικά από τις κρατικές τράπεζες με το πρόσχημα των θέσεων εργασίας, απαρτίζουν ένα τεράστιο μερίδιο συμμετοχής στο ΑΕΠ της χώρας, μοναδικό για ευρωπαϊκό κράτος, το οποίο παράγει συνεχώς ελλείμματα. Δεν αποκρατικοποιείται τίποτα. Για ευνόητους λόγους, πώς θα στηθούν οι μίζες της επόμενης Ζίμενς;

Έτσι, αναπτυξιακές κινήσεις που όχι απλώς θα μείωναν τα χρέη και τα ελλείμματα αλλά θα φρέναραν την ύφεση και θα δημιουργούσαν επενδυτική έκρηξη, παραδόξως δυο χρόνια τώρα δεν επιχειρούνται καν”.

20. Η ελευθερία λόγου αντίδοτο στους ξενοφοβικούς λαϊκιστές (15/5/2011)
Του Timothy Garton Ash

“Οι ευρωπαϊκές κοινωνίες πρέπει να απαιτήσουν και να εφαρμόσουν αυστηρά την ίση ελευθερία. Αλλά δεν πρέπει να απαιτήσουμε οι μετανάστες να εγκαταλείψουν την πίστη, τον πολιτισμό ή τις πολλαπλές τους ταυτότητες. Τα μηνύματα αδιαλλαξίας και ξενοφοβίας, όπως αυτά που εκφράζει ο Βίλντερς, πρέπει να καταπολεμώνται στο πεδίο της κοινής γνώμης και όχι στο δικαστικό. Το σύνθημά μας είναι «Μειώστε τον εξαναγκασμό, αυξήστε την πειθώ». Πολιτικοί, διανοούμενοι, δημοσιογράφοι, επιχειρηματίες, αθλητές, όλοι πρέπει να κινητοποιηθούν για να πείσουν τους ευρωπαϊκούς λαούς που αγωνιούν ότι όσο κάποιος συμμορφώνεται με τους βασικούς κανόνες μιας ελεύθερης κοινωνίας έχει κάθε δικαίωμα να είναι ίσος πολίτης με τους υπολοίπους- είτε είναι μουσουλμάνος είτε χριστιανός, είτε άθεος είτε ζωροαστριστής. Και ότι εμείς οι Ευρωπαίοι μπορούμε να το κάνουμε αυτό να λειτουργήσει.

Δεν επιθυμώ να εμπλέξω άλλα μέλη της ομάδας στην εφαρμογή αυτής της αρχής στην περίπτωση του Βίλντερς, για το οποίο μπορεί να διαφωνούν, μου φαίνεται όμως ότι εμείς οι φιλελεύθεροι- δηλαδή, όσοι δίνουμε ύψιστη προτεραιότητα στην ατομική ελευθερία- πρέπει να έχουμε το θάρρος της γνώμης μας. Συνεπώς ο Βίλντερς πρέπει να είναι ελεύθερος να αποκαλεί φασιστικό το Κοράνι, οι επικριτές του ελεύθεροι να τον συγκρίνουν με τους ναζιστές- και οι πολιτικοί να πάψουν να κρύβονται πίσω από τους δικαστές. Να βγουν εκεί έξω και να δώσουν τη μάχη μόνοι τους”.

[cc_list_posts category_name=»bestof2011″ amount=»4″ img_position=»left»] [cc_break]

Σχόλια

By | 2017-04-23T22:31:14+00:00 4 Ιανουάριος, 2012|
RADIO CHAT